Vrh Orjena je sa 1894 n/m najviša tačka istočno-jadranskog priobalja. Jedan od najljepših vidikovaca njegovog masiva je Subra (1679 n/m), a Novljani kažu da za se sa nje za bistra vremena može vidjeti od Srednje Dalmacije, Lastova, dijela Bosne, cijele Crne Gore, do Albanije.

Orjenski masiv se širi na preko 400 kvadratnih kilometara izmedju tri države – Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Crne Gore. Činjenica što je administrativno obuhvatao pet opština nekadašnje Jugoslavije, bila je razlog što nikada nije usaglašena inicijativa iz sedamdesetih godina prošlog vijeka da se ovaj masiv proglasi nacionalnim parkom. Nedavno je, medjutim, Opština Herceg Novi proglasila Orjen za regionalni park, što je korak naprijed u njegovom administrativnom definisanju, ali ne i pomak u njegovoj zaštiti.

«Ipak, upravo zbog toga što je zaboravljen, Orjen je zaštićen», kaže Željko Starčević iz Herceg Novog.

«Planina je, paradoksalno, zaštitila sebe od urbanizacije time što nije valorizovana. Jer, na žalost, kod nas je uobičajeno da ono što se valorizuje, biva oštećeno. Zato smo i mi stalno u dilemi – da li da nešto prezentiramo javnosti, jer često dolazi do uništavanja toga što prezentiramo i volimo», objašnjava ovaj ljubitelj planina.

Hercegnovljani imaju dva od tri planinarska doma u zaledju crnogorske obale, no Za Vratlom je otvoren samo uz najavu i za veće grupe, jer nedostaje novca da se angažuje domar koji bi dom mogao otvarati makar vikendom. Najčešće ga posjećuju stranci.

« Imali smo goste čak iz Islanda, a zanimljivo je da su njihovi planinari za nas saznali tek preko slovenačke turističke agencije», kaže Starčević.