Maslinari Boke pripremaju se za ovogodišnju berbu, no očekuje se slabiji rod od prošlogodinjeg zbog loših vremenskih prilika i štete od maslinove muve. U medjuvremenu, Maslinarsko društvo priprema svoj rasadnik, uglavnom za sortu žutice, a planiraju i oko 100 hektara zasada masline.

«Prema našoj evidenciji, najmanje 10,000 sadnica, pretežno žutice i italijanskih sorti zasadjeno je u poslednje tri – četiri godine na području bokeljskih opština H.Novog, Tivta i Kotora. Tome treba dodati i odredjeni broj zasada u privatnom aranžmanu, o čemu nemamo evidenciju», kaže predsjednica Maslinarskog društva Boka Vesna Djukić. Ovo udruženje ima preko 570 članova, a samo u uljari u Radanovićima proizveli su prošle godine 80 tona masline i oko 11,000 litara ulja. U poslednje dvije godine revitalizovali su više od 3,000 maslina starih od 30 do 50 godina. Stigle su i nagrade – maslinovo ulje iz Pelinova Novaka Djukića dobilo je nagradu za najbolje ulje iz regiona na Maslinijadi u Baru, a sva ostala ulja iz udruženja koja su ponijeta na analizu, visoko su ocijenjena.

«Naše društvo je potvrda da se Crna Gora vraća maslini, a posebno raduje veliki broj mladih ljudi koji žele da se bave maslinarstvom. U našem društvu imamo Iliju Morica, pa Maju Brkan s Luštice, Bogdana Kaludjerovića, Božidara Donkovića – koji je naš najmladji aktivni član. Svi oni nastoje da prošire porodične maslinjake, neki se poljoprivredom bave kao osnovnom a neki kao dopunskom djelatnošću, ali svejedno, maslinarstvo ima sjajnu perspektivu upravo zahvaljujući ovim mladim ljudima», kaže Djukić.

Da bi se dobilo ekstra djevičansko maslinovo ulje po evropskim standardima, procenat slobodnih masnih kisjelina ne smije prelaziti 0,8%, a ulje mora zadovoljiti i sve organoleptičke osobine koje odgovaraju etiketi ekstra kvaliteta. Sve to iziskuje mnogo truda i pažnje, a maslina se mora pratiti od zasada do prerade ploda. U tom procesu najskuplji je proces berbe, na koju se troši 60 do 70% sredstava. Kako se ocjenjuje kvalitet maslinovog ulja?

«Da bi se dobilo kvalitetno ulje, maslina treba biti tresena, preradjena istog dana u najkraćem mogućem vremenskom roku, ne dužem od 48 sati. Plod se ne smije pakovati u vreće ili velike sudove gdje će se nagnječiti, jer svako oštećenje izaziva enzimatski i oksidacioni proces prije same prerade. Ulje ekstra kvaliteta zahtijeva mnogo znanja i pažnje – od redovnog obilaska maslinjaka, rezidbe, djubrenja i navodnjavanja, pa do berbe u optimalnom vremenskom terminu», kaže Djukić.

Do nedavno se maslina najčešće nije rezala, rijetko se kad djubrila, gotovo da se nije navodnjavala, a plodovi su se uglavnom sakupljali sa zemlje. Sve većom primjenom evropskih standarda u domaćem maslinarstvu raste i broj modernih mlinova.

«Ekstra djevičansko ulje se prema evropskim standarima može dobiti isključivo u savremenim mlinovima. To se objašnjava činjenicom da je riječ o mlinovima zatvorenog tipa u kojima veoma malo kontaminirajućih supstanci (vazduh, vlaga, prljavština) može doći u dodir sa maslinom u toku prerade, a posebno u toku ekstrakcije ulja. To se ne može tvrditi za kamene mlinove gdje se koriste koševi kroz koje prolazi svo maslinovo ulje, i onda «povuče» ukus od prethodnog. No, ne tvrdim da je to maslinovo ulje lošije od onog proizvedenog u modenom mlinu, ali tradicionalan način cijedjenja ulja ne može dati ekstra djevičansko maslinovo ulje evropskog standarda», kaže Djukić i dodaje da još ima dilema oko toga što je kvalitet, a što ukus maslinovog ulja.

«Često kažemo – vidji kakvo mi je ulje, vidji mu boju! – medjutim tako možemo samo procijeniti njegov ukus. Kvalitet se procjenjuje isključivo hemijskom analizom i procjenom organoleptičkih osobina maslinovog ulja».